Bosbeheer in de praktijk

Wat doet een bosbeheerder eigenlijk op een werkdag? In dit blog lees je hoe een veldwerkdag eruitziet. We starten vroeg in een Brabants bos en werken later op de dag een ecologisch werkprotocol nauwkeurig uit. Ga mee de natuur in met Thijmen.

Vandaag startte ik vroeg met een ecologische inventarisatie in een bosperceel bij Gennep. Namens een collega-bureau voeren we deze inventarisatie uit. In dit perceel staat een dunning gepland, maar om er zeker van te zijn dat beschermde soorten geen nadelige effecten ondervinden, moet het gebied eerst worden geïnventariseerd.

De dag ervoor heb ik op kantoor al een bureaustudie uitgevoerd: welke soorten komen in de omgeving voor en kunnen ook potentieel in het bos aanwezig zijn? Zo weet ik waar ik extra op moet letten. Ook nam ik contact op met de gemeente, aangezien het perceel binnen de bebouwde kom valt en er dus extra regelgeving geldt voor houtkap.

Veldwerk in de hitte

Om 8 uur ’s ochtends, op een tropische dag van 30 graden, loop ik zigzaggend door het bos. Ogen open voor sporen van beschermde soorten. En ja hoor: ik stuit op een takkenhoop die mogelijk dient als overwinteringsplek voor beschermde amfibieën die in de omgeving voorkomen. Die markeer ik met lint, hier mag absoluut niet overheen gereden worden.

Verder ontdek ik mierennesten van bosmieren (niet wettelijk beschermd, maar ecologisch belangrijk), enkele holen waar mogelijk verschillende marterachtigen in kunnen zitten en in de boomkronen van grove dennen meerdere ronde nesten ter grootte van een voetbal. Dat zijn zeer waarschijnlijk eekhoornnesten. Deze bomen én hun directe omgeving, markeer ik met een blauwe stip. Ook betekent dit dat een houtoogst hier pas vanaf september mogelijk is. Eekhoorns hebben in juni hun tweede worp, en de jongen blijven tot september in het nest. Hun “broedseizoen” is inderdaad wat langer dan dat van de meeste vogels.

Even later kom ik een groot hol tegen, een vos of das? De vorm zit er precies tussenin. Helaas geen duidelijke sporen te vinden. Na overleg met een collega vermoeden we dat het een vluchtpijp van een das is.

Bosmicroklimaat

De zon brandt inmiddels stevig door het open dennenbos. Op zulke dagen struin ik toch liever door donkere sparren- of beukenbossen waar het letterlijk een paar graden koeler is. Het bosmicroklimaat in gesloten bossen kan het vele graden koeler zijn dan de omliggende temperaturen, en zorgt zo voor een heerlijk verblijf op een tropische dag als deze. Een ander, zeer belangrijk maatschappelijk nut van bos met het oog op klimaatverandering.

Bosinventarisatie in opdracht van Wageningen Universiteit

In de middag meet ik een aantal plots voor de Nederlandse Bosinventarisatie, in opdracht van Wageningen Universiteit. Elke vijf jaar wordt het complete Nederlandse bos in kaart gebracht, en wij voeren de metingen uit in Zuid-Nederland. De ene dag sta ik tussen de daslook en lindes in de leembossen van Zuid-Limburg, de andere dag meet ik reuzenpopulieren tussen de brandnetels op de Flevopolder. Elk plot is weer een verrassing wat voor type bos ik aantref.

Vandaag ligt het eerste plot helaas naast een drukke N-weg, wat minder idyllisch. Er staan paardenkastanjes met wat opslag van grauwe abelen. Het tweede plot van de dag valt in een grove dennenbos met veel Amerikaanse eik eronder. Deze exoot verdringt inheemse soorten die ecologisch veel waardevoller zijn, en is lastig te bestrijden. Een doorn in het oog voor veel bosbeheerders.

De dag zit erop

Na twee meetpunten zit de dag erop. Morgen verwerk ik de gegevens van vanochtend in een ecologisch werkprotocol. Elke dag buiten is anders. En bosbeheer is zoveel meer dan bomen… Het is werken met én voor de natuur.