Natuurherstel voor Natuurmonumenten
Praktijkverhaal
Natuurherstel in een bijzonder grensgebied
In opdracht van Natuurmonumenten bereiden we een reeks essentiële Natura 2000-maatregelen voor en begeleiden we de uitvoering ervan. Het gaat om een prachtig gevarieerd gebied van oude loofbossen, bronnen, kwelzones en veenmoerassen. Tijdens een van de eerste veldbezoeken bleek al hoe vitaal dit stukje Nederland is: onze ecoloog Loes van Hout stond daar oog in oog met een das.
10 maart 2026
Het natuurgebied ligt op een stuwwal en bestaat uit oude loofbossen, naaldbossen en bronnetjesbossen. Door de gelaagde bodemopbouw treedt grondwater op bijzondere plekken uit als bron- en kwelwater, en voedt smalle beekjes en natte veenmoerassen. Het is een van de rijkere Natura 2000-gebieden in de regio.
Toch staat de natuur in dit gebied onder druk. Factoren als stikstofdepositie, vermesting en de aanwezigheid van uitheemse soorten zoals de Japanse lariks en douglas vragen om een gerichte aanpak. De provincie en de EU hebben subsidie beschikbaar gesteld voor instandhoudingsmaatregelen op basis van het Natura 2000-beheerplan. Natuurmonumenten voert die maatregelen uit, wij bereiden ze voor en begeleiden de uitvoering.
Wat we concreet gaan doen
Als pragmatische uitvoerders richten we ons op maatregelen die echt een verschil maken voor de lokale flora en fauna:
- Galigaanmoerassen vrijzetten
We verwijderen oprukkende jonge bomen en struiken die spontaan opkomen rondom deze kwetsbare moerassen. Zo herstellen we de open structuur die nodig is voor hun verdere ontwikkeling. - Inheemse aanplant
In eerdere Natura 2000-periodes is het uitheemse productiebos al vervangen door autochtone jonge boompjes. Als nazorg verwijderen we jaarlijks nieuwe uitheemse jonge bomen en struiken, om de jonge aanplant alle ruimte te geven. Daarvoor maaien we woekerende vegetatie zoals adelaarsvaren en bramen weg. Niet-aangeslagen exemplaren worden door ons vervangen door vervangen door nieuwe aanplant. Bovendien planten we soorten alsnog bij die eerder niet leverbaar waren — zoals de es, iep en zomereik. - Broedstoven voor het vliegend hert
Dit Natura 2000-gebied is één van de weinige leefgebieden van deze zeldzame kever in Nederland. Het vliegend hert heeft warme, zonnige plekken nodig waar hij jarenlang als larve in kan broeden. Eerder zijn speciaal voor deze soort broedstoven aangelegd die bestaan uit stapels met rottend eikenhout en eikensnippers. We begeleiden het jaarlijkse onderhoud: opslag weghalen, lichtinval herstellen en broedstoven aanvullen met inlands eikenhout. - Uitbreiding leefgebied vliegend hert
De populatie vliegend hert in het gebied heeft potentie voor verdere groei. In 2026 wordt hiervoor een onderzoek afgerond. Op basis van de uitkomsten voeren wij de aanbevolen maatregelen uit: extra broedstoven, kandelaberen* van eiken en het creëren van open plekken.
*Kandelaberen: eiken op een bepaalde manier snoeien zodat de afgestorven takken als broedplek dienen.
Das in het gebied waargenomen
Wat een geluksmomentje in het veld: tijdens een van haar rondes wist onze ecoloog Loes van Hout een das op beeld vast te leggen. Een waarneming die ons hart sneller doet kloppen, want dit prachtige dier laat zich overdag bijna nooit zien. Voor ons is de aanwezigheid van de das hét bewijs dat we op de goede weg zijn. Deze soort stelt namelijk hoge eisen aan rust en de kwaliteit van zijn leefomgeving. Daarmee is hij een uitstekende graadmeter voor de gezondheid en de natuurkwaliteit van het bos.
Hoe we te werk gaan
Natuurmonumenten koos voor Bureau voor Natuur na een meervoudige offerteaanvraag. Als pragmatisch ingenieursbureau pakken we de volledige voorbereiding op: van het schrijven van de uitvoeringsbestekken en de directieraming tot de ecologische toets. Ook tijdens de uitvoering houden we de vinger aan de pols met directievoering en toezicht, gevolgd door een stevig beheeradvies voor de komende tien jaar.
Deze mooie opdracht loopt van 2025 tot en met 2027. We trekken hierbij nauw op met de vaste beheerders van Natuurmonumenten. Juist door onze ecologische vakkennis te combineren met jarenlange praktijkervaring in de uitvoer, zorgen we met elkaar voor een blijvend resultaat.
Wil je meer weten over onze aanpak bij Natura 2000-opdrachten?
Loes van Hout
Projectleider